Niemal wszystkie obecnie sprzedawane podręczniki żeglarskie sa nikompletne lub nieaktualne, więc doradzamy korzystanie wyłącznie ze źródeł bezpośrednich - Dzienników Ustaw, dostępnych też w internecie na stronach www.sejm.gov.pl i www.abc.com.pl. 

PRZEPISY ŻEGLUGOWE: Na wodach śródlądowych reguluje je Ustawa o Żegludze Śródlądowej (Dziennik Ustaw nr 5/2001 poz. 43. z późniejszymi zmianami) a przede wszystkim Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 28.04.2003 ogłoszone w Dzienniku Ustaw nr 212/2003 poz. 2072 zawierujące szczegółowe reguły prawa drogi, znaki żeglugowe, światła.

Uwaga! Po zmianie ustawy o kulturze fizycznej i zmianie kilku rozporządzeń Ministrów Sportu i Gospodarki Morskiej w sezonie 2008 obowiązują nowe zasady rejestracji łodzi przeznaczonych do uprawiania sportu i rekreacji. Na wodach śródlądowych nie podlegają już temu obowiązkowi jachty żaglowe o długości kadłuba do 12 metrów i łodzie motorowe z silnikami o mocy do 15 kW. Łodzie śródlądowe powyżej tych wielkości muszą być bezterminowo zarejstrowane w Okręgowym Związku Żaglarskim lub Polskim Związku Motorowodnym i Narciarstwa Wodnego, przy czym jezeli łódź motorowa ma silnik o mocy powyżej 75 kW (100 KMech), to musi co 5 lat (nowa 10 lat) przechodzić przeglądy techniczne w PRS. Z obowiązku tego są zwolnione łodzie żaglowe i motorowe zarejstrowane bezterminowo w centrali Polskiego Związku Żeglarskiego w Centralnym Rejestrze Jachtów Morskich (żaglowych i motorowych) i posiadające tzw. Certyfikat jachtu Morskiego.
Od sezonu 2007 na wodach morskich łodzie rekreacyjne o długosci do 15 metrów wystarczy że posiadają łatwy do uzyskania Certyfikat Jachtu Morskiego wydawany przez Polski Związek Żeglarski (Warszawa ul. Chocimska 14). Łodzie powyżej tej wielkości i jachty komercyjne (rejsy czartery) muszą mieć też Orzeczenia Zdolności Żeglugowej (z PZŻ lub PRS) oraz Kartę Bezpieczeństwa (wydaną przez właściwy Urząd Morski).

Obowiązujące od 24.06.2006 rozporządzenie Ministra Sportu ustaliło wysokość opłat za egzaminy na stopnie: Żeglarz Jachtowy i Sternik Motorowodny - 200 zł, Sternik Jachtowy, Starszy Sternik Motorowodny i Licencje na holowanie - 300 zł a za wystawienie  wszystkich patentów i licencji - 50 zł. Od wszystkich tych opłat osobom uczącym się w wieku do 26 lat przysługuje 50% zniżki.

Polskie patenty motorowodne wg nowego rozporządzenia Ministra Sportu z 09.06.2006, Dz.U. 115/2006
PATENT	NOWE WYMAGANIA	NOWE UPRAWNIENIA
Sternik Motorowodny	Ukończone 12 lat, odbyty kurs i egzamin, na którym należy okazać: dowód tożsamości, badania lekarskie ważne 6 miesięcy i zdjęcie a niepełnoletni zgodę rodziców.	Prowadzenie łodzi motorowych z silnikami o mocy do 60 kW (80 KM)na śródlądziu, a na morzu 2 mile od brzegu w porze dziennej.
Starszy Sternik Motorowodny	Ukończone 18 lat, odbyty kurs, staż 200 godzin na dowolmnym akwenie i egzamin, na którym należy okazać: dowód tożsamości, badania lekarskie ważne 6 miesięcy i zdjęcie. Staż dokumentuje się opiniami z rejsów lub oświadczeniami własnymi.	Prowadzenie na śródlądziu łodzi motorowych bez ograniczeń, a na morzu łodzi o długości do 12 m po Morzu Bałtyckim i innych morzach zamkniętych.
Morski Sternik Motorowodny	Patent Starszego Sternika Motorowodnego, staż morski 600 godzin w minimum 3 rejsach, w tym 200h na jachtach o długości 12-18m i 1 rejs pływowy powyżej 100h po wodach o skoku pływu powyżej 1,5m (2 porty).	Prowadzenie na śródlądziu łodzi motorowych bez ograniczeń, a na morzu łodzi o długości do 18 m
Kapitan Motorowodny	Patent Morskiego Sternika Motorowodnego, staż morski 1200 godzin w minimum 6 rejsach w tym 400 godzin samodzielnego prowadzenia jachtu o długości 10-18m oraz co najmniej 1 rejs powyżej 100h na statku powyżej 20m(jachty zarówno motorowe jak i żaglowe).	Prowadzenie jachtów motorowych bez ograniczeń
Powyższe patenty motorowodne Motorowodnego Sternika Morskiego i Kapitana Motorowodnego upoważniają osoby posiadajace też żeglarski patent Sternika Jachtowego do prowadzenia jachtów żaglowych, do których prowadzenia konieczny jest patent Jachtowego Sternika Morskiego i Kapitana Jachtowego. Powyższy zakres uprawnień dotyczy osób, które mają patenty wydane od 2006 roku. Osoby mające "stary" patent, aby uzyskać "nowe" uprawnienia, powinny wystąpić do PZMWiNW o wystawienie nowego patentu.

Polskie patenty motorowodne wg Dz.U. 112/1997 ( wydane do 2005 roku)
PATENT	stare wymagania	stare uprawnienia
Sternik Motorowodny	Ukończone 12 lat i odbyty kurs Podchodzący do egzaminu muszą okazać: dowód tożsamości, badania lekarskie ważne 6 miesięcy lub bezterminowe prawo jazdy, niepełnoletni zgodę rodziców.	Prowadzenie łodzi motorowych z silnikami o pojemności do 1000cm3 na śródlądziu, a na morzu tylko w regatach i treningu pod nadzorem
Starszy Sternik Motorowodny	Ukończone 18 lat, posiadanie minimum 1 rok patentu Sternika Motorowodnego i odbyty kurs.	Prowadzenie na śródlądziu łodzi motorowych bez ograniczeń, a na morzu łodzi o długości do 24m do 20Mm od brzegu
Morski Sternik Motorowodny	Patent Starszego Sternika Motorowodnego, staż morski 600 godzin w minimum 3 rejsach, w tym 1 rejsie pływowym po wodach o skoku pływu powyżej 1,5m.	Prowadzenie na morzu łodzi motorowych o długości do 24m bez ograniczeń akwenu
Kapitan Motorowodny	Patent Morskiego Sternika Motorowodnego, staż morski 800 godzin w minimum 2 rejsach w tym 400 godzin samodzielnego prowadzenia (jachty zarówno motorowe jak i żaglowe).	Prowadzenie jachtów motorowych bez ograniczeń
Powyższy zakres uprawnień dotyczy osób, które mają patenty wydane do 2005 roku. Aby uzyskać "nowe" należy wystąpić do PZMWiNW o wystawienie nowego patentu.

Polskie podstawowe patenty żeglarskie wg rozporządzenia Ministra Sportu z 09.06.2006
PATENT	WYMAGANIA	UPRAWNIENIA
żeglarz jachtowy	Ukończone 12 lat, odbyty kurs i zdany egzamin. Na egzaminie trzeba okazać badania lekarskie ważne 6 miesięcy, zdjęcie 45*35mm, korzystający ze zniżek legitymację szkolną lub studencką, niepełnoletni zgodę rodziców.	prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń (w praktyce o długości do 20 m) oraz prowadzenie jachtów żaglowych o długości do 8,5m na morzu 2 mile od brzegu w porze dziennej. Młodzież do 16 lat tylko pod nadzorem osoby pełnoletniej.
sternik jachtowy	Ukończone 18 lat, odbyty kurs i zdany egzamin. Na egzaminie trzeba okazać badania lekarskie, zdjęcie 45*35mm i opinie z rejsów (przed egzaminem jest wymagany staż pełnomorski 200 godzin w minimum 2 rejsach). Korzystający ze zniżek legitymację szkolną lub studencką, niepełnoletni zgodę rodziców.	prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych baz ograniczeń (w praktyce o długości do 20 m) i jachtów o długości do 12m na Bałtyku i innych morzach zamkniętych a na pozostałych wodach morskich 20 mil od brzegu.
Patentów Żeglarza i Sternika Jachtowego nie da się weryfikować na jakiekolwiek patenty motorowodne, ale Sternika Jachtowego można zweryfikować na miedzynarodowy patent żeglarski ISSA stwierdzający kwalifikacje do rekreacyjnego prowadzenia jachtów żaglowych do 24 m długości kadłuba bez ograniczeń akwenu.  Powyższy zakres uprawnień dotyczy osób, które mają patenty wydane od 2006 roku. Osoby mające "stary" patent (tzn wystawiony do końca 2005 roku) aby uzyskać "nowe" uprawnienia, powinny wystąpić do PZŻ o wystawienie nowego patentu.

Polskie pełnomorskie patenty żeglarskie wg nowego rozp. Ministra Sportu z 09.06.2006, Dz.U 115/2006
PATENT	WYMAGANIA	UPRAWNIENIA
Jachtowy Sternik Morski	Patent Sternika Jachtowego, staż morski 600 godzin w minimum 3 rejsach, w tym 200h na jachtach o długości 12-18m i 1 rejs pływowy powyżej 100h po wodach o skoku pływu powyżej 1,5m (2 porty).	Prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń oraz na morzu jachtów o długości kadłuba do 18 metrów
Kapitan Jachtowy	Patent Jachtowego Sternika Morskiego, staż morski 1200 godzin w minimum 6 rejsach w tym 400 godzin samodzielnego prowadzenia jachtu o długości 10-18m oraz co najmniej 1 rejs powyżej 100h na statku powyżej 20m.	Prowadzenie jachtów żaglowych bez ograniczeń
Powyższe patenty żeglarskie Jachtowego Sternika Morskiego i Kapitana Jachtowego upoważniają osoby posiadajace też Starszego Sternika Motorowodnego do prowadzenia jachtów motorowych, do których prowadzenia konieczny jest patent Morskiego Sternika Motorowodnego i Kapitana Motorowodnego. Powyższy zakres uprawnień dotyczy osób, które mają patenty wydane od 2006 roku. Osoby mające "stary" patent, aby uzyskać "nowe" uprawnienia, powinny wystąpić do PZŻ o wystawienie nowego patentu.

Wymagane do szkolenia patenty Instruktorów Żeglarstwa PZŻ
PATENT	WYMAGANIA	UPRAWNIENIA
Młodszy Instruktor Żeglarstwa	Ukończone 18 lat, Wykształcenie średnie, patent Żeglarza Jachtowego posiadany dłużej niż 3 lata lub wyższy	Prowadzenie szkolenia żeglarskiego do posiadanego stopnia włącznie, członkostwo w Komisjach Egzaminacyjnych
Instruktor Żeglarstwa	Ukończone 18 lat, patent Młodszego Instruktora Żeglarstwa,  pozytywna opinia KWŻ z 3 kursów o łącznym wymiarze  minimum 30 dni, w tym 1 codzienny minimum 12 dni. Patent Sternika Jachtowego i Sternika Motorowodnego zdobyty do dnia egzaminu.	Prowadzenie szkolenia żeglarskiego jako KWŻ, potwierdzanie uczestnikom odbycia kursów, wystawianie opinii kadrze, członkostwo i przewodniczenie Komisjom Egzaminacyjnym

Obowiązujące uprawnienia radiooperatorów dla żeglarzy
DOKUMENT	WYMAGANIA	UPRAWNIENIA
Świadectwo operatora radiotelefonisty VHF	Ukończone 18 lat, wpłata na konto UKE 80zł za egzamin i 25 zł za świadectwo	Uprawnia do obsługi urządzeń radiotelefonicznych pracujących w zakresie morskim VHF (156-174 MHz). Ponieważ od 01.02.2007 system GMDSS ma być obowiązkowy na jachtach - nie warto więc uzyskiwać uprawnień tylko na VHF, lecz lepiej od razu na GMDSS
Świadectwo operatora łączności bliskiego zasięgu "SRC"	Ukończone 18 lat, wpłata na konto UKE 100zł za egzamin i 25 zł za świadectwo	Uprawnia do obsługi urządzeń radiowych pracujących w systemie GMDSS na jachtach na obszarze morza A1 (radiostacje VHF z przystawką DSC)
Świadectwo operatora łączności dalekiego zasięgu "LRC"	Ukończone 18 lat, wpłata na konto UKE 120zł za egzamin i 25 zł za świadectwo	Uprawnia do obsługi urządzeń radiowych pracujących w systemie GMDSS na jachtach na wszystkich obszarach żeglugi (radiostacje VHF i pośredniofalowe + DSC)

Zasady rejestracji śródlądowych jachtów żaglowych i motorowych do dnia 13 sierpnia 2006 (nieaktualne) 
Na dziś obowiązkowi rejestracji w Urzędach Żeglugi Śródlądowej podlegają jedynie statki profesjonalne oraz łodzie rekreacyjne z silnikami o mocy powyżej 75 kW. Ustawy O Kulturze Fizycznej z 1996r i Żegludze Śródlądowej z 2001 (2005)roku jednoznacznie upoważniają Ministerstwo Sportu do wprowadzenia obowiązkowej rejestracji łodzi rekreacyjnych. Od dnia 13.08.2006 wa wejść w życie obowiązek rejestrowania jachtów i łodzi żaglowych i motorowych o długości od 5 do 24 metrów i mocy silnika od 5 do 75 kW (100 KMech), zarówno przyczepnego jak i wbudowanego. Rozporządzenie nie wejdzie jednak w zycie, jezeli nie ukaże się drugie - w sprawie przeglądów technicznych, które są już być warunkiem rejestracji.

Na dzisiaj jednak obowiązują nadal takie reguły: łodzie turystyczne i sportowe nie podlegają obowiązkowi rejestracji, ale wiąże się to z pewnymi konsekwencjami.
Po pierwsze, istnieje obowiązek oznakowywania takich łodzi tzn. "Na małym statku powinien być uwidoczniony numer rejestracyjny. Jeżeli numer rejestracyjny nie jest wymagany przepisami (tak jak obecnie), statek powinien być oznakowany:

1. nazwą statku lub innym znakiem rozpoznawczym na zewnątrz statku - napisy powinny być widoczne i trwałe o wysokości co najmniej 10cm.
2. nazwiskiem i portem macierzystym właściciela statku - umieszcza się je na widocznym miejscu wewnątrz lub na zewnątrz statku"